Oficjalna strona Stowarzyszenia Przyjaciół Ziemi Medyckiej

Medyka w czasie II wojny światowej

      Zgodnie z umową radziecko - niemiecką z 28 IX 1939 roku, San stał się granicą między dwoma agresorami, którzy dokonali podboju Polski. Medyka została włączona do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, wchodzącej w skład ZSRR. Mieszkańcom terenów wcielonych do państwa radzieckiego nadano nowe obywatelstwo. Na zagarniętych przez ZSRR terenach rozpoczęła się fala aresztowań i zsyłek do łagrów ludności oskarżonej o służbę państwu polskiemu (wojskowych, policjantów, nauczycieli, działaczy politycznych, urzędników administracji państwowej). Około 150 tyś. Polaków wcielono do Armii Czerwonej. Nacjonalizacji uległy fabryki, banki, handel, majątki ziemskie. Po ataku Niemiec na ZSRR 22 VI 1941 roku na terenie Medyki radzieckie wojska powstrzymywały natarcie oddziałów niemieckich w kierunku Lwowa.

        28 VI 1941 roku walcząca na tym odcinku radziecka 99 dywizja strzelecka pod naporem przeciwnika rozpoczęła odwrót na wschód. Po przejęciu władzy przez hitlerowców, na nowo zdobytych terenach zaczęto tworzyć niemiecką administrację. Medyka w latach 1941- 44 wchodziła w skład dystryktu "Galicja", który jako piąty włączono do zarządzanego przez Hansa Franka Generalnego Gubernatorstwa. Politykę eksterminacji miejscowej ludności przejął nowy okupant, który prowadził ją nie mniej skutecznie niż Rosjanie. Aresztowanych mieszkańców wsi zsyłano do obozów koncentracyjnych i na roboty do Rzeszy. Dały znać o sobie w tym czasie animozje między ludnością polską i ukraińską, które to nacje od wieków zamieszkiwały te tereny. W Medyce znajdował się posterunek pomocniczej policji ukraińskiej, która wspomagała terror niemiecki. W czasie wojny hitlerowcy dokonywali w Medyce mordów na ludności żydowskiej. W 1939 roku zamordowano tu ok. 500 Żydów z Przemyśla i okolic, a w 1943 r. dokonano zagłady miejscowego getta.
      W latach 1945-48 była Medyka pod administracją radziecką. Do Polski została włączona w 1948 roku na podstawie umowy między PRL a ZSRR dotyczącej wyrównania granic. Ludność ukraińska została repatriowana. Na miejscu pozostały niektóre rodziny mieszane. Po wojnie na terenie Medyki powstała kolejowa stacja przeładunkowa, zaliczana do największych w Europie. Grunty należące do rodu Pawlikowskich przejęło Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR), przekształcone później w Kombinat Rolny z siedzibą w Medyce, należący do najlepszych w województwie rzeszowskim. W latach sześćdziesiątych dokonano elektryfikacji wsi i uruchomiono linię autobusową. Pierwszy elektryczny pociąg dotarł do Medyki 28 IV 1964 r. po nowo zbudowanej magistrali kolejowej. W 1966 roku w parku medyckim odsłonięte tablicę pamiątkową ku czci Jana Gwalberta Pawlikowskiego. I stycznia 1973 roku uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie utworzono w powiecie przemyskim gminę Medyka.

2017  Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Medyckiej
www.medykastowarzyszenie.pl